Wonen

Een kwaliteitsvol en betaalbaar dak boven ieders hoofd, op maat en in een aangename leefomgeving. Dat is waar iedere Vlaming van droomt en dat is ook waar ik als Vlaams minister sterk heb op ingezet.

 

Sociale woningen: rechten maar ook plichten

Wonen is een basisrecht. Het is dan ook van belang dat sociale huurwoningen terechtkomt bij die mensen die er het meeste nood aan hebben. Daarom werden de tijdelijke huurcontracten ingevoerd (i.p.v. de vroegere ‘levenslange contracten’) en is er een jaarlijkse inkomenscheck. Indien het inkomen stijgt, wordt de sociale huur daaraan aangepast. Wie sterk genoeg is (25% boven inkomensgrenzen voor sociale huur) stroomt door naar de private huurmarkt en/of koopmarkt. Hierdoor krijgen de “zwakste” huurders sneller toegang tot de sociale huurmarkt. Fraude wordt sneller opgespoord en aangepakt en ook de eigendomsvoorwaarde werd verstrengd. Een sociaal huurder mag geen enkele vorm van eigendom bezitten. Onderbezetting van sociale woningen wordt aangepakt waardoor de grootte van de woningen beter wordt afgestemd op de gezinsgrootte. Wanneer dit niet het geval is, kan de sociale huisvestingsmaatschappij de huurder een andere woning aanbieden die wel is aangepast aan het aantal bewoners. De huurder kan een aanbod weigeren, maar na de tweede weigering volgen er sancties. Tenslotte moeten huurders van een sociale woning ook bewijzen dat ze voldoende Nederlands kunnen spreken.

 

 

Recordinvesteringen in de bouw en renovatie van sociale woningen

De afgelopen legislatuur werd er voor een recordbedrag geïnvesteerd in de bouw en renovatie van sociale woningen. Sinds 2014 gaat het over een bedrag van 3,86 miljard euro, wat zo’n 52% meer is dan tijdens de vorige regeerperiode. Daarenboven werd er bijkomend nog eens 96 miljoen uit het Vlaams klimaatfonds geïnvesteerd in de energetische renovatie van sociale woningen. Het aanbod van kwaliteitsvolle en energiezuinige woningen voor sociale huurders werd dus fors uitgebreid.

 

Verhuur van woningen via sociale verhuurkantoren (SVK)

Naast het investeren in de bouw en renovatie van sociale woningen, werd er de afgelopen jaren ook sterk ingezet op bijkomende SVK-woningen. Sociale verhuurkantoren huren woningen op de private huurmarkt met als doel deze onder te verhuren aan kwetsbare huurders. Het aantal SVK-woningen nam de afgelopen jaren steeds toe. In 2014 waren er nog 7.784 SVK-woningen, in 2015 8.350, in 2016 9.143, in 2017 werd de 10.000 SVK-woning in gebruik genomen en eind 2018 stond de teller op ongeveer 11.000.

Naast deze bijkomende woningen, werden de werkingsmiddelen van de sociale verhuurkantoren met 60% verhoogd en keurde het Vlaams Parlement eind 2018 het SVK pro decreet goed. Met dit decreet worden private ontwikkelaars gestimuleerd om te investeren in kwaliteitsvolle huurwoningen die verhuurd worden aan een sociaal tarief. De overheid en de private sector slaan de handen dus in elkaar om het sociaal woonaanbod nog forser uit te breiden. Het investeren in de bouw van woningen door private investeerders om deze te verhuren via sociale verhuurkantoren heeft zowel voor de sociale huurders, de private investeerders als voor de sociale verhuurkantoren dus niets dan voordelen. De sociale huurders kunnen een kwalitatieve woning huren aan een sociaal tarief, de investeerders krijgen, naast een verlaagd btw-tarief van 12% en een verlaagde onroerende voorheffing, gegarandeerde huurinkomsten voor minstens 15 jaar en de sociale verhuurkantoren kunnen zich verder professionaliseren. Een win-winsituatie voor alle partijen.  

 

 

Huurpremie en -subsidie verbreed en opgetrokken

De huursubsidie is een tegemoetkoming in de huurprijs die huurders met een laag inkomen kunnen aanvragen indien ze een woning huren bij een sociaal verhuurkantoor of wanneer men verhuist van een onaangepaste, onbewoonbare of ongeschikte woning naar een geschikte woning op de private markt. De huurpremie is een tegemoetkoming aan een kandidaat-huurder die al langer dan 4 jaar op de wachtlijst van een sociale huisvestingsmaatschappij staat.

De inkomensgrenzen om in aanmerking te komen voor een huurpremie of een huursubsidie werden aanzienlijk verhoogd en het bedrag van de tegemoetkoming werd opgetrokken. Dat wil zeggen dat nu niet alleen méér mensen een huurpremie of -subsidie krijgen, ze krijgen ook een hoger bedrag. Het totale budget is meer dan verdubbeld: van 36,6 miljoen euro in 2014 tot 74 miljoen euro in 2019. Hierdoor worden mensen die het moeilijk hebben om op de private huurmarkt een woning te huren, sterker ondersteund.

 

Evenwicht huurder-verhuurder hersteld

Het nieuwe Vlaams Woninghuurdecreet regelt de rechten en plichten van zowel de huurder als de verhuurder en komt in de plaats van het complexe federale huurrecht, dat door de 6de staatshervorming naar de gewesten werd overgeheveld. Het decreet dat op 1 januari 2019 inwerking trad, creëert één helder, stabiel en evenwichtig wettelijk kader voor het huren en verhuren van woningen. Het bevordert enerzijds de woonzekerheid en de woningkwaliteit voor de huurder en anderzijds beschermt het de eigendom en garandeert het een behoorlijk rendement voor de verhuurder.

Bovendien worden nu eindelijk een aantal zaken geregeld die in de federale wetgeving ontbraken, zoals de huurovereenkomsten voor studentenhuisvesting en wordt er rekening gehouden met nieuwe samenlevingsvormen. Hiervoor werden een aantal specifieke bepalingen voor medehuur opgenomen (zoals regelingen in geval van beëindigen huwelijk/wettelijk samenwonen, een nieuwe samenwonende partner, samenwonen met vrienden,… ).

 

 

Kwalitatief wonen in Vlaanderen opnieuw ingevuld

Samenhuizen, tiny houses, Abbeyfieldhuizen, cohousing, kangoeroewonen,… de afgelopen jaren ontstonden er een heleboel nieuwe woonvormen als gevolg van een aantal maatschappelijke trends en evoluties.  Nieuw samengestelde gezinnen hebben nood aan een woning met meerdere slaapkamers maar zijn soms bereid om een aantal faciliteiten, zoals de keuken, eetkamer of de tuin, te delen met anderen. Jonge gezinnen daarentegen gaan vaak op zoek naar een budgetvriendelijker alternatief voor de traditionele woning. Alleenstaanden hebben nood aan een compacte eengezinswoning. Ouderen willen het liefst zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen maar hebben nood aan een gevarieerd aanbod aan alternatieve woningtypes waar ze beroep kunnen doen op hulp- en dienstverlening, wanneer ze zorgafhankelijk worden.

Het is duidelijk dat de bestaande klassieke woonvormen niet altijd meer volstaan om tegemoet te komen aan de hedendaagse woonbehoeften -en voorkeuren en de laatste tijd winnen alternatieve manieren van wonen dan ook aan populariteit. Helaas blijkt dat deze alternatieve woonvormen soms op allerlei grenzen van de regelgeving botsen. Zo wordt men geconfronteerd met problemen rond vergunningen, belastingen en kan men ook allerlei premies en subsidies mislopen.

Om een antwoord te bieden op al deze uitdagingen, werden 28 alternatieve woonprojecten gelanceerd. Zij krijgen de mogelijkheid om te experimenteren en de ruimte om af te wijken van de bestaande regelgeving, zoals bijvoorbeeld de oppervlaktenormen of de toezeggingsregels voor sociale woningen.  Alle projecten worden geëvalueerd zodat de regelgeving snel kan aangepast worden, zodat alternatieve woonvormen in de toekomst makkelijker gerealiseerd kunnen worden.  

 

Inzetten op eigendomsverwerving

Wie een woning wil kopen in Vlaanderen, kan hiervoor een beroep doen op een sociale lening. Naast de lage rente is het belangrijkste voordeel van deze leningen, dat men tot 100% van de waarde van de woning kan lenen, daar waar dit bij de reguliere banken beperkt wordt tot ongeveer 80%. Met deze maatregel willen we personen met een beperkt inkomen of onvoldoende eigen middelen, toch de mogelijkheid bieden om een eigen woning aan te kopen. Het beschikken over een eigen woning heeft immers vele voordelen. Het biedt niet alleen woonzekerheid en het levert ook een appeltje voor de dorst op. Bovendien vertonen heel wat huiseigenaars een grotere betrokkenheid bij de buurt en wijk waar ze wonen en door het feit dat mensen een eigen woning verwerven, wordt ook de private huurmarkt ontlast.

De afgelopen 4 jaar steeg het budget voor sociale leningen met meer dan 225 miljoen euro. Ook voor 2019 werd het budget opnieuw verhoogd. 

 

  2015 2016 2017 2018 2019
VMSW 349.315.200

453.490.172

461.980.697

470.798.957

479.957.602

VWF

368.501.000

472.501.000 472.501.000 472.501.000 472.501.000
Totaal 717.816.200 925.991.172 934.481.697 943.299.957 952.458.602

 

 

Klik hier voor de beleidsnota Wonen. 

Nieuws over dit onderwerp

Vlaamse woningkwaliteit gaat erop vooruit

Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA) is tevreden met de resultaten van de ‘Woonsurvey 2018’ die vandaag worden voorgesteld op een studiedag, georganiseerd door het Steunpunt Wonen en Slim …

Minister Homans lanceert campagne ter preventie van brand en CO-intoxicatie

Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA) lanceert volgende week een campagne over het belang van rookmelders en maatregelen ter preventie van CO-vergiftiging. “Rookmelders kunnen levens …

Minister Homans roept WoninGent op om orde op zaken te stellen

Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA) vestigt opnieuw de aandacht op de recordinvesteringen in sociale huisvesting.  “Sinds 2014 werd er al meer dan 3,86 miljard euro vrijgemaakt voor de …