Inburgering en Integratie

Vlaanderen is divers en wordt steeds diverser. Personen van buitenlandse herkomst moeten dan ook de kans krijgen om volwaardig te kunnen deelnemen aan onze samenleving. Een inburgeringstraject zorgt voor een eerste begeleide stap naar die integratie. Maar daar stopt het niet: echte integratie verloopt via het werk, in het verenigingsleven, in de buurt, en ga zo maar verder. Zo wordt gebouwd aan een Vlaanderen waarin de kloof tussen “nieuwe” en “oude” Vlamingen plaats maakt voor een samenleving waarin we samen Vlaming zijn. Met het Nederlands als gemeenschappelijke taal.

 

Resultaatsverbintenis voor Nederlands in plaats van inspanningsverbintenis

Het kennen en kunnen gebruiken van Nederlands is één van de belangrijkste middelen om te participeren aan onze samenleving. Ik investeerde dan ook in het verhogen van de kennis van het Nederlands. Wanneer anderstaligen het Nederlands onder de knie krijgen, verhoogt dit immers hun zelfredzaamheid en vergroot dit hun toegang tot onder andere onderwijs, vorming, tewerkstelling én het publieke debat. Daarom besliste ik om binnen het inburgeringstraject de omslag te maken van een inspanningsverbintenis naar een resultaatsverbintenis. Dit betekent dat de nieuwkomer aan het einde van het inburgeringstraject een test moet afleggen om aan te tonen dat hij of zij voldoende Nederlands spreekt en begrijpt.

Naast het leren van Nederlands in de inburgeringstrajecten, volgen nieuwkomers ook een cursus Maatschappelijke oriëntatie. Met deze cursus reiken we nieuwkomers informatie aan over het dagelijkse leven in Vlaanderen. Thema’s die aan bod komen zijn o.a. onderwijs, wonen, werkgelegenheid, gezondheid, mobiliteit, het politieke systeem en vrije tijd. Daarnaast is er ook ruime aandacht voor onze Vlaamse waarden en normen. Naast de kennis van het Nederlands als gemeenschappelijke taal, zijn gedeelde waarden en normen immers van cruciaal belang om het samenleven in diversiteit mogelijk te maken. Ook voor dit onderdeel in het inburgeringstraject werd een resultaatsverbintenis ingevoerd. 

 

Minder en efficiëntere structuren

De inkanteling van 8 integratiecentra, 8 onthaalbureaus, 8 sociale tolk- en vertaaldiensten en het Kruispunt Migratie-Integratie in 3 slagkrachtige ‘Agentschappen Integratie en Inburgering’ (Vlaams, Antwerps en Gents) was een mijlpaal in de hervorming van de integratie- en inburgeringssector. Hiermee kwam een einde aan de historisch gegroeide versnippering en de daarbij horende afstemmingsproblemen op het terrein. Eind 2015 kantelden ook de Huizen van het Nederlands in deze Agentschappen in met uitzondering van het Huis van het Nederlands Brussel dat wegens de specifieke lokale context zelfstandig blijft opereren. Tussen al deze agentschappen werd onderling een samenwerkingsovereenkomst gesloten zodat er overal in Vlaanderen eenzelfde kwalitatieve dienstverlening is.

 

Groeiend aantal inburgeringstrajecten

Via een inburgeringscursus leren nieuwkomers onze taal en maken ze kennis met de Vlaamse samenleving en onze normen en waarden. Ze krijgen ook loopbaanbegeleiding, bijvoorbeeld naar een job of opleiding. Heel wat nieuwkomers zijn verplicht om in te burgeren. Dat geldt ook voor erkende vluchtelingen die in Vlaanderen willen wonen. Meer dan de helft van de inburgeraars (bv. nieuwkomers uit een ander EU-land) kiest er echter vrijwillig voor om een traject te volgen.

In Vlaanderen werden in 2018 15.474 inburgeringstrajecten opgestart, een stijging van 31% ten opzichte van het einde van de vorige regeerperiode. Rekening houdend met de piek van instroom in 2016 werden in minder dan twee jaar de helft meer inburgeringscursussen opgestart.

In 2018 waren er over heel Vlaanderen en Brussel 21.540 inburgeraars die een inburgeringscontract afsloten. In 2016 bereikte de instroom een piek met 25.543 ondertekende inburgeringscontracten. Ter vergelijking: in 2014 ging het nog over 17.479 contracten.

Inburgeraars zijn erg tevreden over hun traject: bijna 9 op de 10 beoordeelt het inburgeringstraject als positief.

Integratiepact

De Vlaamse overheid neemt tal van initiatieven om de integratie te bevorderen. Maar de overheid kan dit niet alleen. Ook het middenveld heeft hierin een verantwoordelijkheid. Daarom sloot ik een integratiepact met maatschappelijke organisaties.

Met dit breed gedragen akkoord engageren sociale partners, lokale besturen, media, scholen, etnisch-culturele verenigingen zich om te werken aan samenleven in diversiteit. Een paar voorbeelden uit de vele initiatieven:

  • Vlerick Business School brengt jongeren met een migratie-achtergrond in contact met hoogopgeleide professionals met een migratie-achtergrond en begeleidt deze jongeren zodat ze sterker staan op de arbeidsmarkt.
  • De vzw Markant, een netwerkorganisatie van ondernemende vrouwen, zet 'leading ladies' met migatieroots in de kijker via het project #SheDIDIT (https://www.shedidit.be/).
  • UNIZO zet een mentorprogramma op waarbij kandidaat-ondernemers met een migratie-achtergrond worden gekoppeld aan ervaren ondernemers.
  • Vzw Poppunt wil met 'Lokale helden' meer muzikanten, organisatoren en publiek met een migratiegeschiedenis aanspreken (https://www.lokalehelden.be/).
  • De stad Genk maakt met het project 'Springplank voor Divers Talent' zijn personeelsbestand diverser. De stad doet dit o.a. door het aanbieden van betaalde stages van bepaalde duur. 

 

Maatwerk in inburgeringsbeleid

Het is belangrijk dat inburgeringstrajecten zo goed mogelijk aansluiten op de persoonlijke context van de inburgeraar. Maatwerk is daarom een sleutelwoord binnen mijn inburgeringsbeleid. Zo maakte ik werk van het opzetten van specifieke trajecten voor welbepaalde profielen, zoals minderjarige nieuwkomers en laaggeletterde moeders met jonge kinderen, maar net zo goed voor hoogopgeleide nieuwkomers. Daarnaast waren er, in samenwerking met de moskeeën, ook inburgeringsinitiatieven die zich richten naar imams. Er werd ook ingezet op digitale vaardigheden met een project dat Blended Learning wil integreren in de inburgeringscursus, zodat inburgeraars deels online de leerstof kunnen verwerken.

 

Klik hier voor de beleidsnota Inburgering & Integratie. 

 

Nieuws over dit onderwerp

Liesbeth Homans pleit voor aanpassingen aan inburgering in het kader van gezinshereniging en asielzoekers

In het VRT-programma ‘De zevende dag’ pleitte Vlaams minister van Integratie en Inburgering Liesbeth Homans vandaag voor aanpassingen aan de inburgering in het kader van gezinshereniging en de …

Liesbeth Homans modereert geanimeerd debat over migratie en integratie

Vlaams minister van Inburgering Liesbeth Homans modereerde zaterdag een geanimeerd debat tussen de Nederlandse antropoloog Jan van de Beek, emeritus hoogleraar Robert Cliquet van de UGent, hoogleraar …

Antwerpen en Keulen ondertekenen samenwerkingsovereenkomst om expertise uit te wisselen rond radicalisering en extremisme

Op initiatief van Vlaams minister van Integratie en Inburgering Liesbeth Homans (N-VA) werd er vandaag in Düsseldorf, in aanwezigheid van de minister van Binnenlandse Zaken Herbert Reul (CDU), een …